Ұлттық құндылықтар ұрпақ жадында
Дата: 03.11.2026 Рубрика: Рухани жаңғыру
0
2
0
Садчиков үлгілі ауылдық кітапханасы жанындағы «Өркен» балалар мен жасөспірімдер клубы жас ұрпақты кітап оқуға баулып қана қоймай, ұлттық мұраны танытуға, ата-баба дәстүрін дәріптеуге және рухани құндылықтарды бойға сіңіруге бағытталған тағылымды жұмыстар жүргізіп келеді. Кітапхана қабырғасында ұйымдастырылатын шығармашылық шеберлік сағаттары мен ұлттық дәстүрлерге арналған танымдық кездесулер балалардың туған халқына деген құрметін арттырып, ұлттық болмыстың мәнін тереңірек түсінуге жол ашады.
Бүгінгі жаһандану дәуірінде ұлттық құндылықтарды сақтау мен оны жас ұрпақтың санасына сіңірудің маңызы арта түсті. Осы ретте ауылдық кітапханалардың атқаратын қызметі ерекше. Кітапхана – тек кітап оқитын орын емес, ол балалардың дүниетанымын кеңейтетін, шығармашылық қабілетін дамытатын, ұлттық мәдениетке қызығушылығын оятатын рухани орта. Садчиков үлгілі ауылдық кітапханасы жанынан құрылған «Өркен» балалар мен жасөспірімдер клубы осы бағыттағы жұмыстарды жүйелі түрде жүзеге асырып келеді. Клубтың негізгі мақсаты – балалар мен жасөспірімдердің кітап оқуға деген қызығушылығын арттыру, рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастыру, шығармашылық қабілеттерін дамыту және бос уақыттарын мазмұнды ұйымдастыру. Сонымен қатар балалардың бойына туған жерге деген сүйіспеншілікті, үлкенге құрметті, кішіге ізетті, ұлттық мәдениет пен әдебиетке деген ықыласты сіңіру көзделген.
Клуб жұмысының басты ерекшелігі – балаларға ұлттық құндылықтарды құрғақ әңгіме арқылы ғана емес, өздері қатысып, қолымен жасап, көзімен көріп, тәжірибе жүзінде тануға мүмкіндік беруінде. Осындай тәрбиелік мәні зор кездесулердің бірі – асық жасауға арналған шеберлік сағаты.
Асық жасау асыл мұраны тану
«Өркен» клубының қатысушылары үшін ұйымдастырылған шеберлік сағатында балалар гипстен асық құюды үйренді. Ұлттық ойынның ажырамас бөлігі саналатын асықты өз қолдарымен жасау балаларға ерекше қызығушылық сыйлады. Олар жұмыс барысында ұқыптылыққа, шыдамдылыққа және шығармашылық ізденіске дағдыланды.
Асық – қазақ халқының тұрмыс-тіршілігімен біте қайнасқан ұлттық мұралардың бірі. Бұрынғы кезде балалар асық ойнап, ептілікке, мергендікке, шапшаңдыққа және дәлдікке машықтанған. Асық ойындары балалардың өзара қарым-қатынасын нығайтып, әділдікке, ережені сақтауға және қарсыласын құрметтеуге үйреткен.
Бүгінде ұлттық ойындарды жаңғырту – өткеннің өнегесін бүгінгі ұрпаққа жеткізудің тиімді жолы. Шеберлік сағаты барысында балалар асықтың жасалу ерекшелігімен танысып қана қоймай, оның қазақ халқының салт-дәстүріндегі орны мен тәрбиелік мәні туралы да мағлұмат алды. Мұндай шаралардың маңызы зор. Себебі бала ұлттық мұраны өз қолымен жасап, оның тарихы мен мәнін түсінгенде, сол құндылыққа деген қызығушылығы да арта түседі. Ал қызығушылықтан басталған таным уақыт өте келе құрмет пен жауапкершілікке ұласады.
«Халық мұрасы» – дәстүр сабақтастығының көрінісі
Ұлттық құндылықтарды дәріптеу бағытындағы жұмыстар «Өркен» клубының шығармашылық кездесулерімен ғана шектелмейді. «Қазына» клубы мүшелерінің қатысуымен «Халық мұрасы» бағдарламасының кезекті шығарылымы түсіріліп, онда қазақ халқының ғасырлар бойы ұрпақтан ұрпаққа жеткізіп келе жатқан салт-дәстүрлері кеңінен сөз болды. Бағдарламада бесікке салу, бата беру және тұсау кесу дәстүрлеріне ерекше назар аударылды. Бұл – қазақ халқының дүниетанымын, бала тәрбиесіне деген көзқарасын, үлкенге құрметі мен болашаққа деген ізгі тілегін танытатын ғұрыптар.
Бесікке салу – нәрестенің өмірге келуіне байланысты жасалатын маңызды дәстүрлердің бірі. Бесік қазақ ұғымында тазалықтың, тыныштықтың, ұрпақ жалғастығының символы саналады. Бесікке бөлеу рәсімі арқылы сәби күтіміне қатысты халықтық тәжірибе кейінгі буынға жеткізіліп, отбасы мүшелерінің бала тәрбиесіндегі жауапкершілігі айқындалады.
Бата беру – халқымыздың рухани мәдениетінде ерекше орын алатын ізгі дәстүр. Ақсақалдардың ақ тілегі мен үлкендердің батасы жас ұрпақты жақсылыққа ұмтылуға, адамгершілікке, адалдыққа және елге қызмет етуге үндейді. Батада халықтың өмірлік тәжірибесі, даналығы мен ізгі ниеті көрініс табады. Ал тұсау кесу – баланың алғашқы қадамына арналған, оның болашағына ақ жол тілейтін ғұрып. Бұл дәстүрде сәбидің жолы ашық, қадамы нық, өмірі жарқын болсын деген тілек айтылады. Тұсау кесу рәсімі арқылы балаға қатысты қуаныш ортақтасып, туыстық байланыстар мен қауымдастықтың бірлігі нығаяды.
«Халық мұрасы» бағдарламасы аясында осы дәстүрлердің мән-маңызы, орындалу жолдары мен тәрбиелік тағылымы түсіндірілді. Мұндай танымдық кездесулердің негізгі мақсаты – салт-дәстүрді сырттай таныстыру ғана емес, оның астарындағы адамгершілік ұстанымдарды, халықтың дүниетанымы мен өмірлік қағидаларын ұғындыру.
Кітапхана – ұрпақ тәрбиесінің рухани ортасы
Садчиков үлгілі ауылдық кітапханасы жанындағы «Өркен» клубының қызметі кітап оқуға баулумен қатар, балалардың тұлғалық дамуына да бағытталған. Мұндай жұмыстар балалардың ой-өрісін кеңейтіп, өз пікірін еркін жеткізуіне, өзгелерді тыңдауына және бірлесіп жұмыс істеуіне мүмкіндік береді. Кітап оқу арқылы бала сөздік қорын байытып, қиялын дамытса, шығармашылық жұмыстар арқылы өз қабілетін танып, жаңа нәрсені үйренуге талпынады.
Ал ұлттық дәстүрлерге арналған кездесулер жасөспірімдердің туған халқына деген құрметін арттырып, рухани тамырын тануына көмектеседі. Үлкенді сыйлау, кішіге қамқор болу, достықты бағалау, адалдық пен жауапкершілікті сақтау сияқты қасиеттер осындай тәрбиелік жұмыстар арқылы нығая түседі.
Кітапхана жанындағы клубтың тағы бір маңызды міндеті – балалардың бос уақытын пайдалы әрі мазмұнды ұйымдастыру. Әсіресе ауылдық жерде балалардың кітаппен, шығармашылықпен және ұлттық мәдениетпен жақын араласуына жағдай жасау маңызды. Өйткені баланың бос уақытын тиімді өткізуі оның қызығушылығы мен қабілетін дамытуға, қоршаған ортамен дұрыс қарым-қатынас орнатуына ықпал етеді.
«Өркен» атауының өзі терең мағынаға ие. Өркендеу, өсу, жетілу – жас ұрпаққа тән қасиеттер. Клубтың қызметі де балалардың рухани және шығармашылық тұрғыдан дамуына, білімге құштар болып өсуіне бағытталған. Ал «Қазына» клубы мен «Халық мұрасы» бағдарламасы секілді бастамалар халықтың рухани байлығын танытып, оны келешек ұрпаққа жеткізудің маңызын көрсетеді.
Садчиков үлгілі ауылдық кітапханасы жанындағы «Өркен» балалар мен жасөспірімдер клубының жұмысы да осындай ізгі мақсатты көздейді. Балаларды кітап оқуға баулып, шығармашылыққа жетелеп, ұлттық құндылықтарды құрметтеуге тәрбиелеу арқылы клуб олардың рухани әлемін байытуға үлес қосып келеді. Өйткені ұлттық мәдениетке деген сүйіспеншілік бала кезден қалыптасады. Бүгін ата дәстүрін таныған, ана тілінің қадірін түсінген, кітап оқуға қызыққан бала ертең елінің тарихы мен мәдениетін құрметтейтін саналы азамат болып қалыптасады.
Бүгінгі жаһандану дәуірінде ұлттық құндылықтарды сақтау мен оны жас ұрпақтың санасына сіңірудің маңызы арта түсті. Осы ретте ауылдық кітапханалардың атқаратын қызметі ерекше. Кітапхана – тек кітап оқитын орын емес, ол балалардың дүниетанымын кеңейтетін, шығармашылық қабілетін дамытатын, ұлттық мәдениетке қызығушылығын оятатын рухани орта. Садчиков үлгілі ауылдық кітапханасы жанынан құрылған «Өркен» балалар мен жасөспірімдер клубы осы бағыттағы жұмыстарды жүйелі түрде жүзеге асырып келеді. Клубтың негізгі мақсаты – балалар мен жасөспірімдердің кітап оқуға деген қызығушылығын арттыру, рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастыру, шығармашылық қабілеттерін дамыту және бос уақыттарын мазмұнды ұйымдастыру. Сонымен қатар балалардың бойына туған жерге деген сүйіспеншілікті, үлкенге құрметті, кішіге ізетті, ұлттық мәдениет пен әдебиетке деген ықыласты сіңіру көзделген.
Клуб жұмысының басты ерекшелігі – балаларға ұлттық құндылықтарды құрғақ әңгіме арқылы ғана емес, өздері қатысып, қолымен жасап, көзімен көріп, тәжірибе жүзінде тануға мүмкіндік беруінде. Осындай тәрбиелік мәні зор кездесулердің бірі – асық жасауға арналған шеберлік сағаты.
Асық жасау асыл мұраны тану
«Өркен» клубының қатысушылары үшін ұйымдастырылған шеберлік сағатында балалар гипстен асық құюды үйренді. Ұлттық ойынның ажырамас бөлігі саналатын асықты өз қолдарымен жасау балаларға ерекше қызығушылық сыйлады. Олар жұмыс барысында ұқыптылыққа, шыдамдылыққа және шығармашылық ізденіске дағдыланды.
Асық – қазақ халқының тұрмыс-тіршілігімен біте қайнасқан ұлттық мұралардың бірі. Бұрынғы кезде балалар асық ойнап, ептілікке, мергендікке, шапшаңдыққа және дәлдікке машықтанған. Асық ойындары балалардың өзара қарым-қатынасын нығайтып, әділдікке, ережені сақтауға және қарсыласын құрметтеуге үйреткен.
Бүгінде ұлттық ойындарды жаңғырту – өткеннің өнегесін бүгінгі ұрпаққа жеткізудің тиімді жолы. Шеберлік сағаты барысында балалар асықтың жасалу ерекшелігімен танысып қана қоймай, оның қазақ халқының салт-дәстүріндегі орны мен тәрбиелік мәні туралы да мағлұмат алды. Мұндай шаралардың маңызы зор. Себебі бала ұлттық мұраны өз қолымен жасап, оның тарихы мен мәнін түсінгенде, сол құндылыққа деген қызығушылығы да арта түседі. Ал қызығушылықтан басталған таным уақыт өте келе құрмет пен жауапкершілікке ұласады.
«Халық мұрасы» – дәстүр сабақтастығының көрінісі
Ұлттық құндылықтарды дәріптеу бағытындағы жұмыстар «Өркен» клубының шығармашылық кездесулерімен ғана шектелмейді. «Қазына» клубы мүшелерінің қатысуымен «Халық мұрасы» бағдарламасының кезекті шығарылымы түсіріліп, онда қазақ халқының ғасырлар бойы ұрпақтан ұрпаққа жеткізіп келе жатқан салт-дәстүрлері кеңінен сөз болды. Бағдарламада бесікке салу, бата беру және тұсау кесу дәстүрлеріне ерекше назар аударылды. Бұл – қазақ халқының дүниетанымын, бала тәрбиесіне деген көзқарасын, үлкенге құрметі мен болашаққа деген ізгі тілегін танытатын ғұрыптар.
Бесікке салу – нәрестенің өмірге келуіне байланысты жасалатын маңызды дәстүрлердің бірі. Бесік қазақ ұғымында тазалықтың, тыныштықтың, ұрпақ жалғастығының символы саналады. Бесікке бөлеу рәсімі арқылы сәби күтіміне қатысты халықтық тәжірибе кейінгі буынға жеткізіліп, отбасы мүшелерінің бала тәрбиесіндегі жауапкершілігі айқындалады.
Бата беру – халқымыздың рухани мәдениетінде ерекше орын алатын ізгі дәстүр. Ақсақалдардың ақ тілегі мен үлкендердің батасы жас ұрпақты жақсылыққа ұмтылуға, адамгершілікке, адалдыққа және елге қызмет етуге үндейді. Батада халықтың өмірлік тәжірибесі, даналығы мен ізгі ниеті көрініс табады. Ал тұсау кесу – баланың алғашқы қадамына арналған, оның болашағына ақ жол тілейтін ғұрып. Бұл дәстүрде сәбидің жолы ашық, қадамы нық, өмірі жарқын болсын деген тілек айтылады. Тұсау кесу рәсімі арқылы балаға қатысты қуаныш ортақтасып, туыстық байланыстар мен қауымдастықтың бірлігі нығаяды.
«Халық мұрасы» бағдарламасы аясында осы дәстүрлердің мән-маңызы, орындалу жолдары мен тәрбиелік тағылымы түсіндірілді. Мұндай танымдық кездесулердің негізгі мақсаты – салт-дәстүрді сырттай таныстыру ғана емес, оның астарындағы адамгершілік ұстанымдарды, халықтың дүниетанымы мен өмірлік қағидаларын ұғындыру.
Кітапхана – ұрпақ тәрбиесінің рухани ортасы
Садчиков үлгілі ауылдық кітапханасы жанындағы «Өркен» клубының қызметі кітап оқуға баулумен қатар, балалардың тұлғалық дамуына да бағытталған. Мұндай жұмыстар балалардың ой-өрісін кеңейтіп, өз пікірін еркін жеткізуіне, өзгелерді тыңдауына және бірлесіп жұмыс істеуіне мүмкіндік береді. Кітап оқу арқылы бала сөздік қорын байытып, қиялын дамытса, шығармашылық жұмыстар арқылы өз қабілетін танып, жаңа нәрсені үйренуге талпынады.
Ал ұлттық дәстүрлерге арналған кездесулер жасөспірімдердің туған халқына деген құрметін арттырып, рухани тамырын тануына көмектеседі. Үлкенді сыйлау, кішіге қамқор болу, достықты бағалау, адалдық пен жауапкершілікті сақтау сияқты қасиеттер осындай тәрбиелік жұмыстар арқылы нығая түседі.
Кітапхана жанындағы клубтың тағы бір маңызды міндеті – балалардың бос уақытын пайдалы әрі мазмұнды ұйымдастыру. Әсіресе ауылдық жерде балалардың кітаппен, шығармашылықпен және ұлттық мәдениетпен жақын араласуына жағдай жасау маңызды. Өйткені баланың бос уақытын тиімді өткізуі оның қызығушылығы мен қабілетін дамытуға, қоршаған ортамен дұрыс қарым-қатынас орнатуына ықпал етеді.
«Өркен» атауының өзі терең мағынаға ие. Өркендеу, өсу, жетілу – жас ұрпаққа тән қасиеттер. Клубтың қызметі де балалардың рухани және шығармашылық тұрғыдан дамуына, білімге құштар болып өсуіне бағытталған. Ал «Қазына» клубы мен «Халық мұрасы» бағдарламасы секілді бастамалар халықтың рухани байлығын танытып, оны келешек ұрпаққа жеткізудің маңызын көрсетеді.
Садчиков үлгілі ауылдық кітапханасы жанындағы «Өркен» балалар мен жасөспірімдер клубының жұмысы да осындай ізгі мақсатты көздейді. Балаларды кітап оқуға баулып, шығармашылыққа жетелеп, ұлттық құндылықтарды құрметтеуге тәрбиелеу арқылы клуб олардың рухани әлемін байытуға үлес қосып келеді. Өйткені ұлттық мәдениетке деген сүйіспеншілік бала кезден қалыптасады. Бүгін ата дәстүрін таныған, ана тілінің қадірін түсінген, кітап оқуға қызыққан бала ертең елінің тарихы мен мәдениетін құрметтейтін саналы азамат болып қалыптасады.
Комментарии
